Köpeğe topuk komutunu öğretmek için bir taraf seçin, köpeğinizi bacağınızın hemen yanındaki belirli bir noktada durduğu için cömertçe ödüllendirin, ardından tek bir adım, birkaç adım, hız değişiklikleri ve dönüşler ekleyin; ödülü her zaman bacağınızın hemen yanında verin. Dikkat dağıtıcılar en sona, küçük dozlarla gelir. Topuk, kalabalık anlar için kısa ve odaklı bir egzersizdir; günlük yürüyüşlerde köpeklerin çoğu için gevşek tasmayla yürümek yeterlidir, hem daha kolaydır hem de en az onun kadar işe yarar.
Topuk ile gevşek tasmayla yürümek farklı becerilerdir
İki terim çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır ama farklı şeyler ister. Hangisini istediğinizi bilmek sizi çok fazla hayal kırıklığından kurtarır.
| Resmî topuk | Gevşek tasmayla yürüyüş | |
|---|---|---|
| Köpeğin yeri | Sabit bir nokta, omzu bacağınızla aynı hizada | Tasma gevşek kaldığı sürece her yer |
| Dikkat | Çoğu zaman size bakar | Etrafa bakabilir, koklayabilir |
| Süre | Kısa mesafeler: bir köpeğin yanından geçerken, yolun karşısına | Yürüyüşün büyük bölümü |
| Köpek için zorluk | Yüksek; gerçek bir konsantrasyon gerektirir | Öğrenildikten sonra düşük |
Çoğu aile her gün gevşek tasmayla yürümeye, arada bir de topuğa ihtiyaç duyar: dar bir yolda bisikletlinin yanından geçerken, kalabalık bir kaldırımda ilerlerken, karşıya geçmek için beklerken. Her birinin kendi komutu olduğu sürece ikisini birden öğretmekte sakınca yoktur. Pek çok kişi resmî pozisyon için "topuk" ya da "yanıma", rahat yürüyüş için "hadi gidelim" der.
Köpekler neden tasmayı çeker?
Çekmek inatçılık ya da baskınlık çabası değildir. Genel olarak birkaç sıradan nedene dayanır:
- Köpekler insanlardan hızlı yürür. Bizim temposumuz çoğu köpek için yavaştır, bu yüzden farkında olmadan öne geçerler.
- Çekmek işe yarar. Tasmadaki gerginlik sizi ilginç kokuya doğru götürüyorsa köpek az önce çektiği için ödüllendirilmiş demektir.
- Karşı koyma refleksi. Pek çok köpek içgüdüsel olarak baskıya doğru yaslanır; gergin bir tasma onları daha da çok çekmeye iter.
- Heyecan. Yürüyüşün ilk dakikaları günün en heyecanlı anıdır ve bu belli olur.
Bu yüzden çözüm köpeği düzeltmek ya da canını acıtan, sıkıştıran ekipman kullanmak değil, yanınızdaki noktayı değerli kılmak ve çekmenin karşılığını kesmektir.
Bir taraf seçin ve bacağınızın yanındaki noktayı ödüllendirin
Geleneksel olarak köpek sol tarafta yürür, ama tutarlı olduğunuz sürece iki taraf da olur. Tasmayı nasıl tuttuğunuza ve ödülü hangi elinizle vermeye alışkın olduğunuza uyan tarafı seçin. Tasmayı köpekten uzak elinizde, ödülleri ona yakın elinizde tutun; böylece ödül tam da köpeğin olmasını istediğiniz yere gelir.
İçeride, yerinizde durarak başlayın:
- Köpeğinizi ödülle bacağınızın yanına, sizinle aynı yöne bakacak şekilde getirin.
- Omzu bacağınızla hizalandığı anda "evet" deyin ve ödülü pantolon dikişinizin hizasında, alçakta ve yakında verin.
- Köpek yerini korurken arka arkaya iki üç ödül daha verin.
- Alışık olduğunuz kelimeyle serbest bırakın, sıfırlamak için bir ödülü biraz uzağa atın ve tekrarlayın.
Her seansta beş ila on tekrar yapın. Köpeğinize yanınızdaki bu dar şeridin evdeki en güzel yer olduğunu öğretiyorsunuz. Sıfırlamadan sonra pozisyona kendiliğinden gelmeye başladığında, yerine varmadan hemen önce "topuk" demeye başlayın.
Topuk komutuna hareket ve dönüş eklemek
Köpeğiniz yanınıza koşarak geliyorsa hareketi çok küçük adımlarla ekleyin.
- Tek adım. İleri tek bir adım atın. Köpeğiniz pozisyonunu korursa işaretleyin ve dikiş hizasında ödül verin.
- İki ila beş adım. Başta birkaç adımda bir ödüllendirin, sonra aralığı yavaş yavaş uzatın.
- Hız değişiklikleri. İyice yavaşlayın, sonra birkaç adım hızlanın. Köpeğiniz size uyduğunda ödüllendirin.
- Köpekten uzağa dönüşler. Köpeğin olduğu tarafın tersine dönün (soldan topukta sağa dönüşler). Köpeğiniz biraz acele etmek zorunda kalır, bu da dikkati güçlendirir.
- Köpeğe doğru dönüşler. Köpeğin olduğu tarafa dönün. Bu ona yavaşlamayı ve yol vermeyi öğretir; dar yollarda işe yarar.
- Duruşlar. Durun ve köpeğiniz sizinle birlikte durduğunda, ayakta ya da oturarak, ödüllendirin.
Seansları birkaç dakikayla sınırlayın. Resmî topuk ciddi odak ister; yorulan köpek oyalanmaya başlar ve bu da istemediğiniz bir alıştırma olur.
Köpeğiniz öne fırladığında
Köpeğin bir adım ya da daha fazla öne atılması en yaygın sorundur. Birkaç sakin tepkiyle çözülür.
Durun ve bekleyin. Tasma gerildiği anda yerinizde durun. Tasma gevşediğinde ya da köpeğiniz dönüp size baktığında işaretleyin, yanınızda ödül verin ve yeniden yürümeye başlayın. Artık çekmek yürüyüşü hızlandırmıyor, durduruyor.
Dönüp ters yöne yürüyün. Hiçbir şey söylemeden dönün ve yürüyün. Köpeğiniz size yetişir, yanınıza gelir ve ödülünü orada alır.
Daha sık ödüllendirin. Köpeğiniz dört adımdan sonra öne fırlıyorsa iki adımda bir ödül verin. Ödül sıklığınız bu ortam için düşük kalıyor.
Zorluğu düşürün. Daha sakin bir yere, daha kısa mesafelere ya da daha yavaş bir tempoya dönün.
Rahatını kontrol edin. Köpeğiniz birden bir taraftan kaçınıyor, sert adımlarla yürüyor ya da hareket etmekte isteksiz görünüyorsa devam etmeden önce veteriner hekiminizden ağrı ihtimalini değerlendirmesini isteyin.
Tasmayı sertçe çekmekten, azarlamaktan ve rahatsızlık vermek için tasarlanmış araçlardan kaçının. Bunlar yürüyüşleri gerginleştirir ve köpeğe nerede durması gerektiğini öğretmeden güvenini zedeleyebilir.
Topuk komutunu dikkat dağıtıcıların arasına taşımak
Mutfakta işleyen bir topuk, havlayan bir köpeğin yanından geçerken henüz işlemez. Zorluğu katman katman artırın:
- Bahçe ya da sessiz bir koridor. Aynı egzersizler, biraz daha hareketli bir ortam.
- Sakin saatte sakin bir sokak. Kısa topuk anları, ardından gevşek tasmayla yürüyüşe serbest bırakma.
- Daha kalabalık güzergâhlar. Daha değerli ödüller, daha kısa mesafeler, daha sık ödül.
- Belirli tetikleyiciler. Diğer köpeklerden, bisikletlerden ya da koşuculardan, köpeğinizin hâlâ ödül yiyip size bakabileceği kadar uzakta başlayın, mesafeyi birçok seans boyunca azaltın.
Yürüyüşlerde topuk komutunu bir dakikalık bölümler hâlinde kullanın ve sonunu koklama fırsatıyla ödüllendirin. Böylece resmî pozisyon, köpeğinizi eğlenceden alıkoyan bir şey değil, seve seve verdiği bir şey olur.
İlerleme haftalarca durursa ya da köpeğiniz tetikleyicilerin yakınında çok tepkili hâle gelirse ödül temelli çalışan nitelikli bir eğitmen bir yürüyüşünüzü izleyip plan önerebilir.
Dog Translator nerede yardımcı olur?
Topuk; dikkate, dürtü kontrolüne ve sağlam bir serbest bırakma kelimesine dayanır, bu yüzden diğer temel becerileri de birlikte çalışmak işe yarar. Dog Translator, temel komutları ve numaraları kapsayan 64 eğitim dersi içerir; her birinde bir fotoğraf ve köpeğiniz öğrendikçe tamamlandı olarak işaretleyebileceğiniz beş adımlı bir rehber bulunur.
Üç kurs bu dersleri başlangıç, orta ve ileri seviye olarak gruplar ve ilerlemeniz kaydedilir; böylece yürüyüşler arasında neleri tamamladığınızı görebilirsiniz. Dog Translator ücretsiz indirilebilir, isteğe bağlı bir Premium seçeneği vardır.
SSS
Köpeğim hangi tarafta topuk yapmalı?
Sol taraf gelenekseldir ve bazı köpek sporlarında beklenir, ama günlük hayatta iki taraf da uygundur. Önemli olan, resmî topuk için bir tarafı seçip ona bağlı kalmanızdır; böylece köpeğiniz tam olarak nerede olması gerektiğini bilir.
Köpeğe topuk öğretmek ne kadar sürer?
Bu; yaşa, enerjiye ve ne sıklıkla çalıştığınıza göre çok değişir. Çoğu gün yapılan kısa seanslarla evde genellikle bir iki hafta içinde ilerleme görülür, dikkat dağıtıcıların yanında güvenilir bir topuk ise daha uzun sürer. Bir tarih hedeflemek yerine adım adım ilerleyin.
Köpeğim bütün yürüyüş boyunca topuk mu yapmalı?
Hayır. Resmî topuk yorucudur ve çoğu köpeğin ihtiyaç duyduğu koklamaya zaman bırakmaz. Kontrole ihtiyaç duyduğunuz kısa mesafelerde kullanın, geri kalan zamanda köpeğiniz gevşek tasmayla yürüsün.
Köpeğim ödüle rağmen çekiyorsa ne yapmalıyım?
Ortam muhtemelen şu anki seviyeniz için fazla heyecan verici. Dikkat dağıtıcıdan uzaklaşın, daha lezzetli ödüller kullanın ve çok daha sık ödüllendirin. Çekme devam ederse ya da köpeğiniz yürüyüşlerde rahatsız görünürse veteriner hekiminizle ya da nitelikli bir eğitmenle görüşün.
Dog Translator ekibi tarafından yapay zekâ desteğiyle yazıldı. Dog Translator hakkında söylenenler uygulamanın kendisine dayanıyor; diğer uygulamalardaki menü adları sürümden sürüme değişebilir.